Polis yetkilerine kısıtlama

Yapılan bu değişikliğe Batman Barosu tarafından itiraz edildi. Baro,  yönetmeliğin ʹyazılı emri sonradan hazırlanmak üzere, kolluğa üst, araç ve aracın görünmeyen yerlerinde arama yetkisiʹ veren maddelerine itiraz etti.

Danıştay, Batman Barosu’nun kolluk kuvvetlerinin arama yetkisini genişleten İçişleri Bakanlığıʹnın ˮAdli ve Önleme Arama Yönetmeliğiˮnin bazı maddelerine karşı açtığı davada, ʹAnayasal hak ihlaliʹ gerekçesiyle kısmi iptal kararı verdi.

ˮArama kolluk amirinin yazılı, acele hâllerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere sözlü emriyle yapılabilirˮ

Gazete Duvar’dan Metin Yoksu’nun haberine göre; Başvuruyu karara bağlayan Danıştay 10’uncu Dairesiʹnin gerekçesinde, “Kişinin üstü ve eşyası ile aracının dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin aranması; İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar dâhilinde mülki amirin görevlendireceği kolluk amirinin yazılı, acele hâllerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere sözlü emriyle yapılabilir” ifadeleri kullanıldı.

Gerekçede, yönetmeliğin ilgili kısmının Anayasaʹnın 20ʹnci maddesinin ihlali olduğuna ve arama yetkisinin sadece mahkeme kararı ile olabileceği belirtilerek şunları kaydedildi:ˮAnayasa’nın 20. maddesiyle çelişmektedirˮ

ˮYönetmelikte hâkim kararı olmaksızın arama yapılmasına imkân tanınmaktadır. Anayasa’nın 20. maddesinin anılan hükmü açık olup gecikmesinde sakınca bulunan bir hâl olmaksızın usulüne uygun verilmiş hâkim kararı dışında başka bir merciin kararıyla arama yapılması mümkün değildir.

Dolayısıyla kural, bu yönüyle Anayasa’nın 20. maddesiyle çelişmektedir.

Kuralda, acele hâllerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere mülki amirin belirleyeceği kolluk amirinin sözlü emriyle de arama yapılabileceği belirtilmektedir.

Anayasa’nın 20. maddesinin anılan hükmü uyarınca gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde dahi kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça arama yapılması mümkün değildir.

Dolayısıyla kural bu yönüyle de Anayasa’nın 20. maddesini ihlal etmektedir. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 20. maddesine aykırıdır. İptali gerekir.ˮ

ˮBu hükmün artık uygulanmaması gerekiyorˮ

Batman Barosu Başkanı avukat Erkan Şenses, kararın 23 Kasım 2021 tarihinde verildiğini kendilerine ise yeni tebliğ yapıldığını söyledi.

Mevcut yönetmelikte İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenen esaslar dâhilinde mülki amirin görevlendirdiği kolluk amirinin yazılı emrine bırakıldığını dile getiren Şenses ˮGecikmesinde sakınca bulunmayan hâllerde de hâkim kararı olmaksızın arama yapılmasına imkân tanınmaktaydı.Yönetmelikte, acele hâllerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere mülki amirin belirleyeceği kolluk amirinin sözlü emriyle de arama yapılabileceği belirtilmekteydi. Anayasa’nın 20. maddesiyle korunan özel hayatın gizliliği hakkına ölçüsüz bir müdahale olan anılan yönetmelik hükmünün iptal edilmesiyle Anayasa’ya aykırılık hali Danıştay tarafından düzeltilmiştir. Danıştay kararının Bakanlıklara tebliğ edilmesi sonrası yönetmeliğin iptal edilen bu hükmünün artık uygulanmaması gerekiyorˮ değerlendirmesinde bulundu.