Bursa'nın Gemlik ilçesinde son günlerde art arda meydana gelen depremler, bölge halkında endişeye neden olurken, uzmanlar Marmara Bölgesi'nin deprem gerçeğini bir kez daha gündeme taşıdı. Özellikle Kuzey Anadolu Fayı'nın güney kolu üzerinde yaşanan sismik hareketlilik, dikkatleri Bursa ve çevresindeki diri fay hatlarına çevirdi. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Jeoloji Mühendisi Aysun Aykan, Bursa'nın deprem tehlikesinin, sıkça gündeme gelen İstanbul'dan daha farklı ve yüksek riskler barındırdığını belirterek, yaklaşık 960 yıldır büyük bir deprem üretmeyen İznik-Mekece fayına dikkat çekti.
Gemlik Fayı'ndaki Hareketlilik Ne Anlama Geliyor?
1 ve 2 Temmuz tarihlerinde Gemlik Körfezi ve çevresinde büyüklükleri 3.9, 4.2 ve 4.4 olarak ölçülen depremler, bölgedeki fay hatlarının aktif olduğunu gösterdi. Jeoloji Mühendisi Aysun Aykan'a göre, bu depremlerin büyüklüklerinin artarak devam etmesi, potansiyel olarak daha büyük bir sarsıntının habercisi olabileceği yönünde bir işaret olarak okunmalı. Ancak bu durumun kesinlik taşımadığını, fakat tedbirli olunması için önemli bir uyarı olduğunu vurguladı.
Aykan, yaklaşık 30 kilometre uzunluğundaki Gemlik Fayı'nın tarihsel geçmişine de değindi. Bu fay üzerinde en son 1419 yılında 7.0 büyüklüğünde yıkıcı bir depremin yaşandığını ve üzerinden 600 yılı aşkın bir süre geçtiğini belirtti. Aralık 2023'te yaşanan 5.1 büyüklüğündeki depremle birlikte son sarsıntıların, bölgedeki enerji birikiminin bir göstergesi olduğu düşünülüyor.
Asıl Büyük Risk: 960 Yıldır Enerji Biriktiren İznik-Mekece Fayı
Uzmanların asıl endişe kaynağı olarak işaret ettiği fay hattı ise Gemlik Fayı'nın batı ucunda yer alan İznik-Mekece Fayı. Aysun Aykan, bu fayın özelliklerini ve taşıdığı potansiyel tehlikeyi şu sözlerle özetliyor:
-
Uzunluk ve Potansiyel: Yaklaşık 45 kilometre uzunluğundaki bu fay, tek başına veya komşu faylarla birlikte kırılması durumunda 7'nin üzerinde bir büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahip.
-
Sismik Boşluk: En son 1065 yılında büyük bir deprem ürettiği tahmin edilen fay, o tarihten bu yana yani yaklaşık 960 yıldır sismik bir sessizlik içinde. Bu uzun süre, fay üzerinde muazzam bir gerilim ve enerji biriktiği anlamına geliyor.
-
Yaklaşan Periyot: Depremlerin belirli tekrarlanma periyotları olduğu göz önüne alındığında, 960 yıllık bu sürenin dolmak üzere olabileceği ve bu durumun fayın kırılma olasılığını artırdığı değerlendiriliyor.
Bu nedenlerle İznik-Mekece Fayı, hem Bursa hem de çevre iller için en dikkatle takip edilmesi gereken sismik kaynaklardan biri olarak öne çıkıyor.
Bursa'nın Deprem Riski Neden İstanbul'dan Farklı ve Daha Yüksek?
Jeoloji Mühendisi Aykan, kamuoyunda sıkça "Beklenen Büyük İstanbul Depremi" konuşulsa da, Bursa'nın kent yapısı nedeniyle daha farklı bir tehlikeyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Bu karşılaştırmanın temel nedeni, diri fay hatlarının konumu:
-
İstanbul: Büyük deprem riski taşıyan Kuzey Anadolu Fayı'nın ana kolu, İstanbul'un yerleşim alanlarının içinden değil, Marmara Denizi'nin tabanından geçmektedir.
-
Bursa: Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü'nün güncel diri fay haritasına göre, Bursa'nın neredeyse tüm ilçelerinin (Gemlik, Osmangazi, Yıldırım, Nilüfer, Mudanya, Kestel, Gürsu, İnegöl) içinden veya çok yakınından aktif fay hatları geçmektedir.
Bu durum, olası bir depremde sarsıntının merkez üssünün doğrudan yerleşim alanlarının altında olma riskini artırmakta ve Bursa'yı yüzey faylanması tehlikesine karşı daha savunmasız bırakmaktadır.
Acil Çağrı: "Bursa Depreme Dirençli Bir Kent Olmalı"
Uzmanlar, yaşanan küçük depremlerin bir uyarı olarak kabul edilmesi ve vakit kaybetmeden gerekli önlemlerin alınması gerektiği konusunda hemfikir. Aysun Aykan, Bursa'nın depreme dirençli bir kent haline getirilmesi için kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini vurguladı. Mevcut yapı stokunun risk analizlerinin yapılarak, dayanıksız binaların acilen güçlendirilmesi veya yenilenmesi, Bursa için en hayati öncelik olarak görülüyor.
Gemlik merkezli sarsıntılar, Marmara'nın güneyindeki tektonik hareketliliğin canlılığını bir kez daha gözler önüne serdi. Bilimsel veriler ışığında, özellikle 960 yıldır sessizliğini koruyan İznik-Mekece Fayı'nın oluşturduğu tehlike ve fay hatlarının doğrudan şehir merkezlerinden geçtiği Bursa'nın özel durumu, paniğe kapılmadan ancak kararlılıkla önlem alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.