El Nino döneminin sona ermesinin ardından, uzmanlar yaz sonundan itibaren La Nina hava olayının etkili olmaya başlamasını bekliyor. Bu değişim, dünyanın pek çok bölgesinde yağış rejiminin önemli ölçüde değişeceği anlamına geliyor.
El Nino ve La Nina Nedir?
El Nino, Pasifik Okyanusu'nda meydana gelen ve dünya genelinde sıcaklık artışına neden olan bir hava olayıdır. Bu olay, okyanuslara kıyısı olan bölgelerde ve daha geniş bir alanda etkisini gösterir. El Nino'nun tersi olarak nitelendirilebilecek La Nina ise dünya genelinde daha soğuk hava koşulları yaratır. Bu iki hava olayı arasındaki geçiş döneminde ise nötr, yani doğal hava olayları geçerlidir.
Genellikle 9-12 ay süren El Nino ve La Nina, bazı yıllar daha uzun süre etkili olabilir. Bu hava olayları, genellikle 2 ila 7 yıl arasında bir döngüde tekrar eder. Geçen yıl Haziran ayında başlayan ve bu yılın Nisan ayında sona eren El Nino'nun ardından, ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nin (NOAA) tahminlerine göre, birkaç ay nötr koşulların yaşanması ve yaz sonuna doğru La Nina'nın etkili olması bekleniyor.
Uzmanların Görüşleri
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, El Nino'nun dünya genelinde ekstrem hava koşulları oluşturduğunu ve La Nina'nın da farklı zorluklar getirdiğini belirtti. Kurnaz, El Nino ve La Nina'nın hava olaylarının salınımları olduğunu, sıcaklığın artmasında El Nino'nun, azalmasında ise La Nina'nın etkili olduğunu söyledi. Ancak, La Nina döneminde de sıcaklık rekorlarının kırılabileceğini vurguladı.
Prof. Dr. Kurnaz, "Şimdi La Nina dönemine geliyoruz, muhtemelen yazın sonu, Eylül başı gibi La Nina etkilerini göreceğiz. La Nina, ortalama sıcaklıkların düşmesi anlamına gelir. Ancak El Nino üç yıl boyunca hiç görülmese ve bu üç yıl boyunca La Nina olsa bile yüksek sıcaklık rekoru kırılır, çünkü arka plandaki iklim değişikliği çok şiddetli hale geldi." dedi.
La Nina'nın Türkiye'ye yağışlar açısından çok şiddetli bir etkisinin olmayacağını belirten Kurnaz, ancak dünyanın pek çok bölgesinde yağış rejiminin değişeceğini öngördü. ABD'nin, La Nina ile birlikte gelecek olan en kuvvetli kasırga sezonuna hazırlandığını ve La Nina'nın yağış ve fırtınaların şiddetlenmesi gibi felaketler getirdiğini aktardı.
Türkiye Üzerindeki Etkiler
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Danışma Kurulu Üyesi Dr. Tufan Turp, El Nino ve La Nina dönemlerinde yaşanan dalgalanmaların hava sıcaklıklarında, atmosferik basınçta, rüzgar düzenlerinde ve deniz yüzey suyu sıcaklıklarında değişimlere neden olduğunu belirtti. Turp, iklim değişikliğinin etkisiyle artan sıcaklıkların kuvvetli El Nino ile birlikte rekor seviyelere kolaylıkla eriştiğini vurguladı.
Dr. Turp, "NOAA'ya göre Haziran ile Ağustos arasındaki dönemde La Nina'nın gerçekleşme olasılığı yüzde 50. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nin (ECMWF) mevsimsel tahminleri de NOAA'nın tahminlerini destekler nitelikte. Son El Nino'nun etkilerinin kuzey yarımkürede yaz boyunca zayıflayarak devam edeceğini ve kış mevsimi başında La Nina beklentisinin daha olası olduğunu belirtiyor." dedi.
Türkiye'de El Nino ve La Nina etkilerinin Pasifik Adaları, Okyanusya, Avustralya, Güney Amerika, Kuzey Amerika ve Asya gibi bölgelerdeki kadar belirgin olmadığını ve bu nedenle Türkiye özelinde net değerlendirme yapmanın zor olduğunu ifade eden Turp, bu hava olaylarının Türkiye'deki etkilerinin küresel ölçekteki etkilerle benzerlik gösterse de daha az belirgin olduğunu ve bu yüzden tutarlı öngörülerde bulunmanın zorlaştığını anlattı.
Dr. Turp ayrıca, "ECMWF'nin önümüzdeki yaza dair mevsimsel tahminleri, Avrupa'nın kuzeyinde ortalamanın üstünde, güneyindeki bazı bölgelerde ise ortalamanın altında yağış beklemektedir. Yine önümüzdeki yaz için çok daha sıcak koşullar beklenmekle birlikte, özellikle Türkiye'nin de içinde bulunduğu Akdeniz Havzası'nda sıcaklık artışlarının çok daha fazla olacağı tahmin ediliyor." dedi.
Denizlerdeki Etkiler
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu, önümüzdeki dönemde görülecek La Nina'nın, soğuk bir dönem olduğunu ancak bu durumun denizler için normal sıcaklıklar anlamına geldiğini belirtti. Salihoğlu, "Bazı La Nina dönemleri daha soğuk olabilir, ancak iklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıkların devam edeceğini öngörüyoruz. Deniz suyu sıcaklıkları için ciddi bir normalleşme göremeyeceğiz. Isınma trendi, El Nino dönemindeki hızla olmasa bile La Nina döneminde de devam edecek." değerlendirmesinde bulundu.
El Nino ve La Nina, küresel hava ve iklim koşullarında önemli değişikliklere neden olan doğal olaylardır. El Nino'nun sona ermesi ve La Nina'nın başlamasıyla birlikte dünya genelinde yağış rejimlerinde ve sıcaklık trendlerinde değişiklikler bekleniyor. Türkiye'de bu etkiler daha az belirgin olsa da, küresel ölçekte önemli değişiklikler yaşanacak. Uzmanlar, bu doğal olayların etkilerini yakından izlemeye ve buna göre önlemler almaya devam edecek.
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.