Yüzbaşılar Köyü’nde Sessiz Bir Kurban Bayramı: Göçün Ardında Bıraktığı Yalnızlık
Iğdır’a bağlı Yüzbaşılar köyü, Kurban Bayramı’nın ikinci gününde alışıldık manzaralardan çok uzakta, neredeyse bir terk edilişin sessizliğine bürünmüş durumda. Çocuk çığlıklarının yankılanmadığı, kapı kapı bayramlaşmalara çıkılmadığı, avlularında kurban telaşı yaşanmayan bu köyde, derin bir durgunluk göze çarpıyor. Oysa bundan sadece on, on beş yıl önce Yüzbaşılar, bayram sabahlarının erkenden başlayan hareketliliğiyle tanınırdı. Köy camisinden yükselen ezanla birlikte uyanan haneler, hemen ardından bayram namazına yönelir, cemaatin bir araya gelişinden doğan o sıcak atmosfer bütün köyü sarardı. Gençler sabah erkenden dedelerinin ellerini öpmek için sıraya girer, çocuklar ellerinde şeker torbalarıyla sokak sokak gezerdi. Şimdi ise bayram sabahı camiden çıkan birkaç ihtiyar, yavaş adımlarla evine dönerken tek tük karşılaştıklarıyla başlarını eğerek selamlaşıyor, sonra her biri kendi sessizliğine çekiliyor.
Köydeki bu değişim, rastlantı değil. Göç olgusu, bu bayramda Yüzbaşılar’da tüm yönleriyle hissediliyor. Gençler artık burada yaşamıyor. Üniversite okumak, iş bulmak, düzen kurmak için köyden ayrılanlar bir daha kolay kolay geri dönemiyor. Bazıları büyükşehirlere yerleşti, bazıları ise Avrupa'nın farklı ülkelerinde yıllardır yaşam mücadelesi veriyor. Geriye kalanlar ise çoğunlukla yaşlılar ve birkaç hane. Onlar da artık çocuklarının köye dönmesini beklemekten vazgeçmiş gibi. Köyde yaşlı bir vatandaşlar şöyle söylüyor: "Evvel zaman bayramlar bir başka olurdu. Şimdi herkes şehirde, kimse gelmiyor. Evladını göremeden bayram geçiren analar var bu köyde. Kimse bilmez. "Yüzbaşılar’daki bayram sessizliği, sadece bir köyün değil, aslında bir toplumun dönüşümünün yankısıdır. Kırsalın giderek tenhalaşması, köylerin üretimden ve hayatın merkezinden koparılması, sadece ekonomik değil kültürel bir kayba da neden oluyor. Bayramlar artık sadece takvimde kalan günler gibi, köylerde ise yalnızlığın altını çizen tarihî duraklar hâline geliyor. Kurbanlık hayvan sayısı azalmış, kesim alanları boş kalmış, köy fırını günlerdir yanmamış. Ne gelen var ne giden. Evlerin bir kısmı kapalı; kapı tokmaklarında örümcek ağları, bahçelerde yabani otlar var. Çocuk sesleri artık kuş seslerine karışmıyor, çünkü çocuk yok. Bayram artık anılarda kaldı.
Toplumsal Yorum ve Derinlik Notu: Yüzbaşılar köyündeki bu bayram, aslında kırsalın büyük yalnızlığını ve memleket kavramının gitgide anlam kaybettiğini gösteriyor. Göç edenlerin şehirlerde tutunma mücadelesi, geride kalanların ise unutulmuşlukla yüzleşmesi... Köy artık bir hatıraya dönüşüyor; yaşayanlar için değil, yaşanmışlıklar için var olan bir mekân. Belki bir gün, çocukların yeniden geldiği, sofraların kurulduğu, bayram sabahlarının yeniden neşeyle karşılandığı günler olur. Ama bu umut, her geçen bayram biraz daha soluyor.
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.